Leszek Kolakowski (2014)

De onrust van onze eeuw

Er is geen denker wiens boeken meer plaats in mijn persoonlijke bibliotheek innemen dan Leszek Kolakowski. Kolakowski was een van de belangrijkste en bekendste Poolse filosofen van de vorige eeuw. Mijn waardering voor hem vloeit waarschijnlijk voort uit het feit dat Kolakowski in geen enkel hokje past. Als filosofie de kunst van de twijfel is, beheerste Kolakowski die kunst als geen ander. Zelf omschreef hij zich ooit als een conservatief-liberale socialist en zei hij dat het eerlijkste antwoord op de meeste, filosofische vragen nie wiadomo is: dat is niet geweten. Voor dit boek schreef ik hoofdstukken over Kolakowski’s politieke filosofie en negatieve vrijheidsbegrip, zijn kritiek op het spinozisme, en vertaalde Kolakowski’s essay De onrust van onze eeuw. Eveneens schreef ik een uitgebreide biografische inleiding op Kolakowski’s leven en werk. Kolakowski’s leven is getekend door de onrust van onze eeuw: de malaise van Polen in het interbellum, de nazistische gruwel, de communistische repressie, het leven in ballingschap, de strijd tegen het communisme, de transitie.

Over Leszek Kolakowski:

Trouw: ‘Een toegankelijke en diepgravende kennismaking met een vrijheidsdenker.’

KifKif: ‘Het niveau van het boek is hoog, de filosofische vaktermen onmiskenbaar doch niet opzettelijk overmatig wat het boek onderhoudend en leerzaam maakt zonder vervelend of saai te worden.’

Vrij Nederland:

In Leszek Kolakowski, het boek dat in de reeks Denkers van uitgeverij Klement/Pelckmans over hem is verschenen, schrijft Alicja Gescinska dat Kolakowski religieuze verschijnselen, tradities en rituelen zo belangrijk vond dat ze voor hem ook in het seculiere leven betekenis moesten hebben. Ze hadden voor hem een existentiële betekenis, geen religieuze. Ze geeft het voorbeeld van ‘het sacrale’. De ervaringen van het sacrale, ‘dat er iets sacrosant is, iets wat onaantastbaar of onaangeroerd zou moeten blijven, is volgens Kolakowski een product van de ervaring van het kwaad.’ Geconfronteerd met het kwaad voelen we ons kwetsbaar en nietig en zouden we ons bewust worden van ‘het sacrum’.’